Jak zrobić czarno-białe zdjęcie z kolorowego w GIMP-ie
Aby zrobić czarno-białe zdjęcie w GIMP 3.0, zaznacz warstwę fotografii w obrazie RGB i wybierz Colors → Desaturate → Desaturate…. Porównaj tryby konwersji w podglądzie i zatwierdź ten, który najlepiej rozróżnia istotne szczegóły. Jeśli potrzebujesz większej kontroli nad jasnością poszczególnych kolorów po zamianie na szarość, użyj Mono Mixer. [S3] [S4]
Jak zamienić kolorowe zdjęcie na czarno-białe w GIMP 3.0
Instrukcja dotyczy GIMP 3.0. Nazwy poleceń podano w angielskiej wersji interfejsu; polskie określenia, takie jak desaturacja czy podgląd, służą objaśnieniu czynności. Desaturate działa na aktywnej warstwie obrazu RGB, więc przed rozpoczęciem wybierz warstwę zawierającą fotografię. Przy obrazie z kilkoma warstwami operacja nie zamieni automatycznie wszystkich jego elementów na czarno-białe. [S3]
- Wybierz w panelu warstw warstwę kolorowego zdjęcia. Polecenie wymaga obrazu RGB.
- Otwórz Colors → Desaturate → Desaturate….
- Włącz Preview, aby obserwować efekt na fotografii.
- Zmieniaj tryb desaturacji i porównuj jasność tych samych fragmentów zdjęcia. Możesz włączyć Split view, czyli widok podzielony, aby zestawić obraz przed konwersją z wynikiem.
- Zatwierdź wybrany wariant, gdy odpowiada Ci rozkład jasnych i ciemnych tonów.
Nie kończ porównania na samym stwierdzeniu, że kolor zniknął. Dwie wersje czarno-białe mogą wyraźnie różnić się czytelnością twarzy, faktury ubrania czy granicy między obiektem a tłem. Najważniejszy jest rozkład tonów: to on po konwersji przejmuje rolę różnic kolorystycznych. [S3]
Przeczytaj również: Jak rozjaśnić zdjęcie w GIMP-ie bez przepalania świateł.
Który tryb desaturacji wybrać i jak ocenić szczegóły
Desaturate oferuje pięć trybów wyznaczania szarości. Każdy przelicza kolory inaczej, dlatego nie ma jednego ustawienia najlepszego dla wszystkich fotografii. Wynik zależy również od przestrzeni RGB, odcieni i nasycenia oryginału. W słabo nasyconych fragmentach różnice mogą być niewielkie, a w intensywnie kolorowych — znacznie bardziej widoczne. [S3]
| Tryb | Sposób wyznaczania szarości |
|---|---|
| Luminance | Oblicza luminancję ze zlinearyzowanych wartości RGB. |
| Luma | Korzysta z niezlinearyzowanych wartości RGB. |
| Lightness (HSL) | Oblicza średnią największej i najmniejszej wartości kanałów RGB. |
| Average (HSI Intensity) | Oblicza średnią wartości wszystkich trzech kanałów RGB. |
| Value (HSV) | Przyjmuje największą wartość spośród kanałów RGB. |
Luminance i Luma nie są zamiennymi nazwami tej samej metody. Różnica między wartościami zlinearyzowanymi a niezlinearyzowanymi może prowadzić do innych odcieni szarości. Lightness, Average i Value również nie muszą dawać podobnego rezultatu: uwzględniają odpowiednio skrajne wartości kanałów, wszystkie trzy wartości albo tylko największą. Value (HSV) wybierasz w tym samym oknie Desaturate; nie wymaga osobnej techniki konwersji. [S3]
Żeby porównanie było miarodajne, obserwuj w każdym trybie te same miejsca. Wybierz jasny fragment z widoczną fakturą, ciemny obszar zawierający szczegóły oraz granicę dwóch obiektów. Takie trzy punkty odniesienia pomagają ocenić zarówno skrajne tony, jak i rozróżnienie elementów kadru.
- W światłach sprawdź, czy nadal rozpoznajesz drobne różnice jasności, na przykład fałdy jasnej tkaniny.
- W cieniach oceń, czy ciemne elementy pozostają rozróżnialne, zamiast zlewać się w jednolitą plamę.
- Na granicy obiektów zobacz, czy elementy różniące się wcześniej kolorem mają po konwersji dostatecznie odmienne odcienie szarości.
- Po obejrzeniu tych miejsc oceń cały kadr: wyraźniejszy detal nie musi oznaczać korzystniejszego wyglądu całego zdjęcia.
Wybierz wariant, który zachowuje czytelność szczegółów ważnych dla fotografii. Samo zwiększenie różnicy między jasnymi a ciemnymi obszarami nie jest wystarczającym kryterium. Jeśli jeden tryb dobrze pokazuje główny obiekt, ale osłabia jego odróżnienie od tła, sprawdź pozostałe warianty. To ocena dostępnego obrazu, a nie sposób na odzyskanie informacji, których w nim brakuje.
Jak dopasować jasność i kontrast za pomocą Mono Mixer
Jeśli gotowe tryby desaturacji nie dają pożądanego rozróżnienia tonów, porównaj je z wynikiem Mono Mixer. Otworzysz go przez Colors → Components → Mono Mixer…. Polecenie pozwala regulować współczynniki kanałów czerwonego, zielonego i niebieskiego oraz obserwować efekt w podglądzie. Jest niedostępne dla obrazów w trybie skali szarości. [S4]
Mono Mixer zastosuj do kolorowego oryginału. Po desaturacji wartości kanałów są już równe, więc nie masz tych samych różnic kolorystycznych do wykorzystania. W kolorowym zdjęciu zmiana udziału kanału wpływa na jasność obszarów zależnie od ich składowych RGB. Dzięki temu możesz zmieniać kontrast między elementami, które przed konwersją miały różne kolory. [S3] [S4]
- Na aktywnej warstwie kolorowej fotografii otwórz Colors → Components → Mono Mixer….
- Zmieniaj współczynniki kanałów pojedynczo, obserwując wpływ każdej zmiany w podglądzie.
- Sprawdzaj te same światła, cienie i granice obiektów, które posłużyły do oceny trybów Desaturate.
- Porównaj działanie z włączonym Preserve luminosity, jeśli chcesz zmieniać względny udział kanałów przy zachowaniu ogólnej jasności.
- Zatwierdź wynik po ocenie szczegółów oraz całej fotografii.
Preserve luminosity normalizuje udział kanałów. Pomaga więc porównywać zmiany ich względnych wag bez równoczesnej dużej zmiany ogólnej jasności. Nie gwarantuje jednak ochrony każdego jasnego i ciemnego fragmentu. Przy dużych ujemnych wagach mogą pojawić się nietypowe wyniki, dlatego również z tą opcją trzeba kontrolować podgląd. Nie ma uniwersalnego zestawu współczynników, który zapewni zachowanie szczegółów na każdej fotografii. [S4]
Czym desaturacja różni się od trybu skali szarości
Czarno-biały wygląd zdjęcia nie oznacza automatycznie, że obraz jest w trybie skali szarości. Po użyciu Desaturate warstwa pozostaje w RGB, lecz jej składowe mają równe wartości: R=G=B. Tak zapisane piksele wyglądają jak odcienie szarości, mimo że nadal korzystają z trzech kanałów. [S3]
Desaturacja dotyczy aktywnej warstwy, natomiast konwersja do skali szarości zmienia tryb całego obrazu. Ta różnica ma praktyczne znaczenie przy dalszej pracy: na warstwie RGB po desaturacji możesz ponownie malować kolorami. Jeżeli zależy Ci na czarno-białej fotografii z możliwością późniejszej pracy w kolorze, sama desaturacja pozwala zachować taką możliwość. [S3]
Pozostawienie obrazu w RGB umożliwia też korzystanie z Mono Mixer, ale do porównywania sposobów konwersji zachowaj kolorowy oryginał. Czarno-biała warstwa RGB i pierwotna warstwa kolorowa mają ten sam tryb obrazu, lecz zawierają inne informacje o kolorach. [S3] [S4]
Jak zapisać projekt i wyeksportować czarno-białe zdjęcie
Po zakończeniu konwersji zapisz projekt w XCF, a następnie wyeksportuj fotografię do wybranego formatu. Są to dwie odrębne czynności: Save służy zapisowi XCF, a Export As… zapisowi do innych formatów. [S1] [S2]
- Wybierz File → Save lub naciśnij Ctrl+S, aby zapisać obraz w XCF.
- Wybierz File → Export As… lub naciśnij Ctrl+Shift+E.
- Podaj nazwę pliku, wybierz miejsce zapisu i format eksportu.
- Kliknij Export, ustaw opcje właściwe dla wybranego formatu i zakończ eksport.