Jak usunąć cień ze zdjęcia w GIMP-ie

Kiedy cień można rozjaśnić bez utraty naturalnego wyglądu

Zacznij od obejrzenia zacienionego fragmentu w powiększeniu. Jeśli rozpoznajesz strukturę skóry, splot tkaniny lub fakturę ściany, korekcja tonalna ma szansę wydobyć te szczegóły. Jeżeli obszar jest jednolicie czarny, mocne rozjaśnianie może ujawnić głównie szum i artefakty kompresji. W takiej sytuacji lepszym celem będzie osłabienie cienia niż całkowite zrównanie go z otoczeniem.

Odróżnij też cień rzucony przez obcy przedmiot od naturalnego modelowania bryły. Cień telefonu na blacie zwykle można ograniczyć bez zmiany charakteru sceny. Zacienienie pod brodą albo po jednej stronie nosa pomaga natomiast pokazać kształt twarzy. Usunięcie go do zera może dać płaski, nienaturalny efekt. Usuwanie cienia ze zdjęcia często polega więc na zmniejszeniu jego kontrastu, a nie na wymazaniu wszystkich ciemniejszych tonów.

Przeczytaj również: Jak rozjaśnić zdjęcie w GIMP-ie bez przepalania świateł.

Przygotuj zdjęcie i kopię warstwy

Instrukcja jest przeznaczona do GIMP-a z rodziny 3.x, z odniesieniem do wersji 3.2.6 wymienionej w dostarczonej stronie pobierania. Punktem wyjścia jest otwarte zdjęcie i jedna widoczna warstwa obrazu. Opis używa polskich nazw poleceń; wygląd okien i brzmienie części etykiet mogą się różnić zależnie od wersji oraz tłumaczenia interfejsu. [S3]

Otwórz fotografię poleceniem Plik → Otwórz. Wybierz plik i sprawdź, czy zdjęcie jest widoczne w głównym oknie.
W panelu Warstwy kliknij warstwę zdjęcia. Jeśli panel jest zamknięty, otwórz go przez Okna → Dokowalne okna dialogowe → Warstwy.
Kliknij warstwę prawym przyciskiem myszy i wybierz Duplikuj warstwę. Kopia powinna znajdować się nad oryginałem.
Nadaj górnej warstwie nazwę „Rozjaśnienie cienia”, a dolnej „Oryginał”. Zaznacz górną warstwę i pozostaw obie widoczne.
Jeżeli masz aktywne zaznaczenie, usuń je poleceniem Zaznaczenie → Brak. Na tym etapie korekcja ma objąć całą kopię; jej zasięg ograniczysz później maską.

Rezultatem przygotowania są dwie identyczne warstwy. Dolna pozostaje punktem odniesienia, a górna będzie zawierała rozjaśnioną wersję zdjęcia. Nie trzeba wycinać cienia ani usuwać tła.

Przeczytaj również: Jak usunąć element ze zdjęcia w GIMP-ie i odtworzyć tło.

Rozjaśnij zacieniony fragment za pomocą krzywych

Krzywe pozwalają rozjaśnić wybrany zakres tonów bez jednakowego podnoszenia jasności wszystkich pikseli. Na razie całe zdjęcie może wyglądać zbyt jasno — oceniaj przede wszystkim fragment znajdujący się w cieniu. Pozostałą część kadru przywrócisz za pomocą maski.

Zaznacz miniaturę obrazu na warstwie „Rozjaśnienie cienia” i otwórz Kolory → Krzywe.
Wybierz kanał Wartość i włącz podgląd. Na wykresie zobaczysz ukośną linię reprezentującą dotychczasowe odwzorowanie jasności.
Dodaj punkt w dolnej lub środkowej części linii, zależnie od tego, jak ciemny jest cień. Przesuń go delikatnie w górę, obserwując zacieniony obszar.
Jeżeli jasne fragmenty tracą szczegóły, dodaj punkt w górnej części krzywej i pozostaw go blisko pierwotnej przekątnej. Buduj łagodny przebieg krzywej, bez gwałtownych załamań.
Zatrzymaj korekcję, gdy w cieniu pojawi się czytelna faktura, a jego jasność zbliży się do porównywalnego, oświetlonego fragmentu. Zatwierdź zmianę.

Porównuj obszary wykonane z tego samego materiału: zacienioną ścianę z oświetloną częścią tej ściany, a nie z białym przedmiotem obok. Nie istnieje jedna właściwa krzywa dla wszystkich zdjęć. Cień na czarnej kurtce powinien po korekcji nadal wyglądać jak czarna tkanina, nie jak szara plama.

Co zmienia się w GIMP-ie 2.10

W GIMP-ie 3.x korekcja krzywymi może pozostać edytowalnym filtrem warstwy. W GIMP-ie 2.10 zatwierdzenie krzywych zmienia piksele aktywnej kopii. Metoda z dwiema warstwami i maską działa w obu przypadkach, ale w wersji 2.10 większą zmianę krzywej najlepiej wykonać po cofnięciu poprzedniej korekcji albo na świeżej kopii oryginału. Wielokrotne rozjaśnianie już zmodyfikowanej warstwy utrudnia kontrolę jakości.

Przeczytaj również: Korekcja gamma w GIMP-ie: jak rozjaśnić półtony.

Ogranicz rozjaśnienie do cienia za pomocą maski

Maska steruje widocznością górnej warstwy. Czerń ukrywa jej zawartość, biel ją odsłania, a szarość pokazuje częściowo. Malowanie na masce nie zamalowuje fotografii: określa, gdzie ma być widoczna rozjaśniona kopia.

Kliknij prawym przyciskiem warstwę „Rozjaśnienie cienia” i wybierz Dodaj maskę warstwy. W oknie wybierz Czarna (pełna przezroczystość), następnie zatwierdź. Zdjęcie powinno wrócić do wyglądu oryginału.
Kliknij nową miniaturę maski obok miniatury obrazu. Upewnij się, że aktywna jest maska, zanim zaczniesz malować.
Wybierz narzędzie Pędzel, ustaw biały kolor pierwszoplanowy i miękki pędzel. Jako punkt startowy możesz przyjąć krycie około 20–30%; to propozycja robocza, którą dopasujesz do zdjęcia.
Maluj wewnątrz cienia, zaczynając od jego najciemniejszej części. Nakładaj kolejne pociągnięcia stopniowo, aż rozjaśnienie będzie wystarczające.
Zmniejsz pędzel przy krawędzi cienia i ostrożnie odsłoń korekcję na granicy z oświetlonym obszarem. Dopasuj miękkość pędzla do szerokości rzeczywistego przejścia.
Jeżeli rozjaśnienie wychodzi poza cień, zmień kolor pędzla na czarny i zamaluj nadmiar na masce. Możesz wielokrotnie przechodzić między bielą a czernią.

Po tym etapie korekcja powinna być widoczna wyłącznie w zacienionym fragmencie. Przy szerokim, łagodnym cieniu sprawdzi się miękkie przejście. Przy ostrej granicy cień wymaga dokładniejszej maski: bardzo duży, miękki pędzel może rozjaśnić także otoczenie i stworzyć jasną obwódkę.

Popraw obwódki, kolor i zbyt mocną korekcję

Obejrzyj efekt zarówno w powiększeniu 100%, jak i po dopasowaniu całego zdjęcia do okna. Pierwszy widok ujawni niedokładności maski oraz szum, drugi pokaże, czy poprawiony obszar pasuje do reszty kadru. Przełączaj widoczność górnej warstwy ikoną oka, aby porównać rezultat z oryginałem.

Jasna obwódka przy granicy cienia: korekcja obejmuje oświetlone piksele. Maluj czernią na masce wzdłuż obwódki, używając mniejszego pędzla.
Ciemny kontur pozostały po rozjaśnieniu: maska nie odsłania całego przejścia cienia. Ostrożnie dopracuj ten pas białym pędzlem.
Rozjaśniony fragment wygląda płasko: krzywa podniosła ciemne tony zbyt mocno. Osłab korekcję albo zmniejsz krycie górnej warstwy.
Cień po rozjaśnieniu ma niebieski lub zielonkawy odcień: różniło się także oświetlenie barwne. Możesz delikatnie skorygować odpowiedni kanał w Krzywych na górnej warstwie; oceniaj kolor względem tego samego materiału poza cieniem.
Zamiast szczegółów pojawiają się kolorowe plamki: mocna korekcja ujawnia szum. Zmniejsz rozjaśnienie i pozostaw część naturalnego zacienienia.
Pędzel maluje białą plamę na zdjęciu: aktywna jest miniatura obrazu. Cofnij pociągnięcie i kliknij miniaturę maski.

Klonowanie lub łatka mogą pomóc przy niewielkich pozostałościach na prostym tle, ale nie są dobrym pierwszym wyborem dla dużego cienia przecinającego twarz, ubranie czy wzorzystą powierzchnię. Kopiowanie sąsiednich pikseli może powielić fakturę i naruszyć kształty. Najpierw wyrównaj jasność, a dopiero później oceń, czy pojedyncze miejsca wymagają retuszu.

Zapisz projekt i wyeksportuj poprawione zdjęcie

Wybierz Plik → Zapisz jako i zapisz projekt w formacie XCF. Zachowasz warstwy oraz maskę do dalszych poprawek.
Wybierz Plik → Wyeksportuj jako, aby przygotować zdjęcie w formacie JPEG lub PNG.
Nadaj plikowi wynikowemu inną nazwę niż oryginał i zatwierdź eksport.
Otwórz wyeksportowany obraz i sprawdź granicę dawnego cienia oraz wygląd całego kadru.

Gotowe zdjęcie powinno mieć czytelniejszy zacieniony obszar, zachowaną fakturę i niezmienioną jasność reszty kadru. Jeśli poprawka przyciąga uwagę bardziej niż wcześniejszy cień, wróć do projektu XCF i osłab krycie warstwy. Subtelna korekcja zwykle lepiej zachowuje spójność światła niż próba całkowitego usunięcia zacienienia.